- Tanıtım
Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Kurumu (European Securities and Markets Authority; E SMA), yeni Sürdürülebilir Finans Yol Haritası (Sustainable Finance Roadmap[1]) ile yeşil kara para aklamaya karşı mücadeleye öncelik verdiğini açıklamıştır.
Avrupa Birliği’nin (AB) menkul kıymetler piyasaları düzenleyicisi ESMA, 11 Şubat 2022 günü Sürdürülebilir Finans Yol Haritası:2022-2024’ü (Yol Haritası) yayınlamış olup, sürdürülebilir finans çalışmaları kapsamında üç öncelik (three priorities) belirlemiştir:
- Yeşil yıkamayla mücadele etmek ve şeffaflığı teşvik etmek (tackling greenwashing and promoting transparency);
- Sürdürülebilir finans alanında Ulusal Yetkili Otoritelerin (national competent authorities; NCAs) ve ESMA’nın kapasitelerinin oluşturulması ve
- Çevre, sosyal ve yönetişim (environmental, social, and governance; ESG) piyasalarını ve risklerini izlemek, değerlendirmek ve analiz etmek.
ESMA, AB genelinde yatırımcı korumasını teşvik etmek için gerekli önlemleri alarak sürdürülebilir finans rehberinin (sustainable finance rulebook) geliştirilmesine ve tutarlı bir şekilde uygulanmasına ve denetimine aktif olarak katkıda bulunmaktadır. ESMA ayrıca, ESG faktörlerinden kaynaklanan potansiyel finansal istikrar risklerine odaklanan risk değerlendirme ve piyasa izleme faaliyetleri yürütmektedir.
ESMA’nın Sürdürülebilir Finans üzerine 2020 Stratejisini temel alan Yol Haritası, ESMA’nın sürdürülebilir finans konusundaki çıktılarını ve bunların önümüzdeki üç yıl içinde nasıl uygulanacağını ortaya koymaktadır. Yol Haritası, ESMA’nın çeşitli sektörlerde çok çeşitli sürdürülebilir finans görevlerini koordineli bir şekilde yerine getirmesini sağlamak için pratik bir araç olarak hizmet edecektir.
- Yol Haritası Öncelikleri
Yol Haritası, 2022’den 2024’e kadar olan dönemde ESMA’nın sürdürülebilir finans faaliyetleri için üç öncelik belirlemektedir:
2.1. Yeşil yıkamayla mücadele etmek ve şeffaflığı teşvik etmek
ESG yatırımlarına yönelik artan talebin ve hızla gelişen pazarların birleşimi, yeşil kara para aklamaları (greenwashing) için alan yaratmaktadır. Yeşil aklama, çeşitli biçimler alan, farklı nedenleri olan ve sürdürülebilir yatırımlar yapmak isteyen yatırımcıları olumsuz yönde etkileme potansiyeli olan karmaşık ve çok yönlü bir konudur. Bu konuyu araştırmak, temel özelliklerini tanımlamak ve birden fazla sektörde koordineli eylemle ele almak, AB genelinde ortak çözümler bulmak, yatırımcıları korumanın da anahtarı olacaktır.
2.2. Ulusal yetkili otoritelerin (NCAs) ve ESMA’nın kapasitelerinin geliştirilmesi (building NCAs’ and ESMA’s capacities)
Sürdürülebilir finansmanın artan önemi, NCA’ların ve ESMA’nın, bu alandaki yeni düzenlemenin ve yeni piyasa uygulamalarının denetimsel sonuçlarını anlamak ve ele almak için geleneksel odak alanlarının ötesinde beceriler geliştirmelerini gerektirmektedir. ESMA, çok yıllı bir eğitim programı aracılığıyla ve NCA’lar arasında denetim deneyimlerinin aktif paylaşımını kolaylaştırarak, kendisinin ve NCA’ların sürdürülebilir finans kapasitesini geliştirmeye yardımcı olacaktır. Bu çabalar, sürdürülebilir finans alanında etkin ve tutarlı denetim oluşturulmasına da katkıda bulunacaktır.
2.3. ESG piyasalarını ve risklerini izleme, değerlendirme ve analiz etme (monitoring, assessing and analysing ESG markets and risks)
Amaç, yatırımcıların korunması ve finansal piyasaların istikrarı üzerinde yüksek etkisi olabilecek ortaya çıkan eğilimleri, riskleri ve kırılganlıkları belirlemektir. ESMA, kendisinin ve NCA’ların denetim çalışmalarını desteklemek ve NCA’lar arasında yakınsak bir yaklaşımı teşvik etmek için veri analizi yeteneklerinden yararlanacaktır. ESMA, yatırım fonları için iklim senaryosu analizi, Merkezi Karşı Taraf (Central Counterparties; CCPs) stres testi ve diğer kamu kurumlarıyla birlikte iklimle ilgili risk analizi için ortak yöntemlerin oluşturulması gibi özel faaliyetler üstlenecektir.
ESMA, aşağıdaki sektörlerde kapsamlı bir eylem listesi ile üç önceliğini ele alacaktır:
- Yatırım yönetimi (investment management),
- Yatırım hizmetleri (investment services),
- İhraççıların kamuyu aydınlatma açıklamaları ve kurumsal yönetim (issuers’ disclosure and governance),
- Göstergeler (benchmarks),
- Kredi ve ESG derecelendirmeleri (credit and ESG ratings),
- Ticaret ve ticaret sonrası (trading and post-trading) ve
- Finansal yenilik (financial innovation).
Bu eylemlerin birçoğu, Avrupa Komisyonu’nun 2021 yılı Yenilenmiş Sürdürülebilir Finans Stratejisi’nin (European Commission’s 2021 Renewed Sustainable Finance Strategy) yerine getirilmesine de katkıda bulunacaktır.
- Sonraki adımlar
ESMA, iddialı planlarını gerçekleştirebilmesini sağlamak amacıyla ilk Yol Haritası faaliyetlerine başlamıştır. Kısa bir süre içerisinde, paydaş adaylarının ESMA’nın Sürdürülebilirlik Koordinasyon Ağını (Coordination Network on Sustainability) destekleyen yeni bir Danışma Çalışma Grubuna (Consultative Working Group) katılmaları için bir çağrı başlatılacaktır.
ESMA, 2022’den 2024’e kadar olan tüm uygulama dönemi boyunca, belirlenen öncelikler ve odaklanılan sektörler de dâhil olmak üzere Yol Haritasını inceleme altında tutacak; bu, bu önemli alan gelişmeye devam ederken, ESMA’nın sürdürülebilir finans yetkisi ile ilgili en önemli zorlukların üstesinden gelmeye devam etmesini sağlayacaktır.
[1] ESMA’nın “Sürdürülebilir Finans Yol Haritası” (Sustainable Finance Roadmap) için bkz. <https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/esma30-379-1051_sustainable_finance_roadmap.pdf > erişim tarihi 05 Mayıs 2022
Bu yazıda yer alan görüşler yazarına ait olup çalıştığı kurumu bağlamaz, yazarın çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılamaz. Yazıdaki tüm hatalar, kusurlar, noksanlıklar ve eksiklikler yazarına aittir.
